Bir çay bardağı göreceksin şaşırma

Bir çay bardağı göreceksin şaşırma

Eren Dağıstanlı

Rize’nin Pazar ilçesinde denizi doldurarak yapılan Rize-Artvin Havalimanı’nın kulesinin çay bardağı şeklinde olacağı açıklandı.

Her ne kadar yörenin sembolü bardak değil, çayın kendisi olsa da “bu çok şahane kule fikri” sosyal medyada alay konusu oldu ama yine de Rize-Artvin Havalimanı’nı bir şekilde gündeme getirdi.

Tıpkı İstanbul’un Kuzey Ormanları’na bir hançer gibi saplanan 3.Köprü’nün ve 3.Havalimanı’nın yapım aşamasında yaşanan doğa katliamı ve işçi cinayetleri yerine bu projelerin isminin tartışılmasında olduğu gibi Rize-Artvin Havalimanı projesinde de çay bardağı konuşuldu.

Fakat çay bardağı boşken bir şey ifade etmiyor, içinin doldurulması gerek. Rize – Artvin Havalimanı’nın çay bardağının içinde neler var bir bakalım.

2014 yılında Pazar’da havalimanı için yapılan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) halkın katılım toplantısında AKP teşkilatı projeye tam destekle yerini almıştı. Projenin fayda ve zararlarını tartışmak için gelenleri provokatör ilan etmek için bekliyordu.

Toplantıda projenin olası zararlarına ilişkin soru soran az sayıda insan “bölgenin kalkınmasını” engellemekle suçlandı ve itirazlar hiçe sayılarak ÇED toplantısı gerçekleştirildi. ÇED toplantısında projeye karşı çıkanlar arasında daha sonra Ankara Gar Katliamı’nda hayatını kaybeden Osman Turan Bozacı da bulunuyordu.

Havalimanı için denizin doldurulması; yani bir kez daha denizin kara, karanın para yapılması lazımdı. Bunun için de 88,5 milyon ton taş…

88,5 milyon ton taş için, nakliye maliyeti en düşük olacak şekilde havalimanı yakınlarında bulunan köylere taş ocakları planlandı.

Taş ocağı projelerine karşı çıkışın en görünür olduğu yer ise Haçapit Vadisiydi. Haçapit Vadisi’nde Subaşı, Hisarlı ve Sivrikale köylerine taş ocağı planlanmıştı.

25 Hektar altı alanlar ÇED’ten muaf tutulduğundan, taş ocağı projeleri için Haçapit Vadisi 21, 13 ve 17 hektarlık üç ayrı parsele ayrıldı. Taş ocaklarına karşı çıkan köylüler dava yoluna giderken bir kısım köylü de taş ocaklarını birçok yerde olduğu gibi iş imkanı olarak değerlendirdi.

Haçapitliler taş ocaklarına karşı bir yandan dava sürecini örerken bir yandan da köylerine gelen şirkete direndiler. Polis barikatlarıyla ve saldırıyla karşılaştılar. O gün o eylemde, 2012 yılında Yalova’da polisin kullandığı biber gazından dolayı hayatını kaybeden Çayan Birben’in annesi Gücel Birben de bulunuyor ve haykırıyordu: “ben oğlumu bu köyde saklamışım, gömmüşüm…”

Taş ocağına karşı çıkanların büyük bir bölümü itirazlarını “havalimanına değil taş ocağına karşıyız” üzerinden kurmuştu. Bu karşı çıkış bir yere kadar götürse de sonuç olarak başarıya ulaşamadı ve taş ocaklarının yapımına başlandı.

Bir çay bardağı göreceksin şaşırma

2018 yılında havalimanına Hisarlı köyünden taş taşıyan kamyonlardan birisi 58 yaşındaki Sami Birben’i ezerek öldürdü.

2019 yılında Tektaş köyünde bulunan taş ocağında gece yapılan çalışma sırasında gerçekleşen toprak kaymasında kamyon şoförü Vural Terzi ve ekskavatör operatörü Mehmet Topal toprak altında kaldı. Vural Terzi yaralı olarak kurtarılırken, Mehmet Topal hayatını kaybetti.

Rize- Artvin havalimanının bardağı, doğa katliamı ve cinayetlerin yanı sıra ihalelerle de doluyordu.

Çiğdem Toker 17 Şubat 2020 tarihli yazısında “Rize- Artvin Havalimanı’na bütçe dayanmıyor.” diyerek; havalimanı için yapılan ikmal ihalesini, yine projeyi yapan Cengiz’in aldığını duyurdu. 1 Milyar TL’ye bitecek denilen havalimanının maliyetinin 1 Milyar 632,5 Milyon TL’ye çıktığını açıkladı.

Bugüne geldiğimizde: Rize-Artvin Havalimanı projesinde 350 kamyon geceli gündüzlü çalışarak 120 tona yakın dolguyu denize döküyor. “Çay bardağının” henüz yüzde 68’i dolmuş durumda.

Rize’ye doğru alçalırken bir çay bardağı göreceksin şaşırma. O çay bardağının içinde Haçapitlilerin elinden alınan köyleri, yok edilmiş dereler, doldurulmuş deniz, rant, ihale, hukuksuzluk var.

O çay bardağına sığmayan ise Osman Turan Bozacı’nın karşı çıkışı, Gücel Birben’in isyanı ve iş cinayetlerinde hayatını kaybedenler…

Rize’ye doğru alçalırken bir çay bardağı göreceksin şaşırma…